Nghịch lý giá đầu vào hạ nhiệt nhưng quán ăn TPHCM vẫn "đứng giá"

Hiện tượng giá đầu vào hạ nhiệt nhưng giá món ăn tại các quán bình dân TPHCM vẫn không giảm đang tạo nên một nghịch lý khiến nhiều người tiêu dùng cảm thấy băn khoăn.

Trong kinh tế học, có một khái niệm gọi là “giá cứng” (sticky prices) – khi chi phí đầu vào giảm nhưng giá bán lẻ không giảm tương ứng ngay lập tức. Thực trạng tại các quán ăn bình dân ở TP.HCM hiện nay là một ví dụ điển hình cho hiện tượng này, gây ra sự hụt hẫng cho người tiêu dùng trong bối cảnh nhiều mặt hàng thiết yếu đã giảm giá sâu.

Chi phí nguyên liệu và nhiên liệu đồng loạt “hạ sốt”

Sau một thời gian biến động mạnh do ảnh hưởng từ những bất ổn địa chính trị tại Trung Đông, thị trường nhiên liệu và thực phẩm tại TP.HCM đã có những dấu hiệu hạ nhiệt rõ rệt, mang lại sự “dễ thở” cho những người trực tiếp đi chợ.

Về nhiên liệu, giá xăng E5 hiện giảm còn 21.834 đồng/lít và RON95 xuống mức 22.880 đồng/lít. Các loại dầu công nghiệp cũng giảm mạnh, trong đó dầu diesel còn 26.697 đồng/lít và dầu mazut ở mức 18.811 đồng/kg. Đặc biệt, giá gas bình 12kg hiện phổ biến quanh mức 592.000 đồng, thậm chí nhiều đại lý còn giảm thêm 10.000 – 20.000 đồng/bình để kích cầu.

Tại các chợ truyền thống như chợ Bà Chiểu hay chợ Bình Tiên, giá rau củ quả đã giảm sâu. Cụ thể, rau má chỉ 20.000 đồng/kg, hành lá 5.000 đồng/bó, cà chua 12.000 đồng/kg và dưa leo 17.000 đồng/kg. Theo bà Trần Thị Thy, một tiểu thương, việc lấy hàng trực tiếp từ vườn giúp giảm khâu trung gian, khiến giá thành tiếp cận người dân tốt hơn.

Đối với nhóm thực phẩm tươi sống, thịt heo đã chững giá trong nửa tháng qua với sườn non khoảng 200.000 đồng/kg, chân giò 100.000 đồng/kg. Đáng chú ý nhất là trứng gia cầm, hiện chỉ còn khoảng 40.000 đồng/30 quả. Ông Trương Chí Thiện – Tổng giám đốc Công ty Vĩnh Thành Đạt cho biết giá trứng tại trại giảm từ 15–20% do tình trạng cung vượt cầu.

Vì sao giá món ăn bình dân “chỉ tăng không giảm”?

Trái ngược với đà giảm của nguyên liệu, các quán ăn bình dân tại TP.HCM dường như đang “án binh bất động”. Tại nhiều khu vực như đường An Dương Vương, những tờ thông báo tăng giá 5.000 đồng/món từ tháng trước vẫn chưa được gỡ bỏ, dù giá xăng dầu đã giảm.

Từ giữa tháng 3, nhiều hàng quán đã đồng loạt tăng giá từ 10–20% với lý do chi phí leo thang. Tuy nhiên, khi thị trường quay đầu giảm, mức giá mới này lại trở thành “mặt bằng chung” mới.

Khi được hỏi về vấn đề này, các chủ hộ kinh doanh đưa ra những lập luận thực tế về chi phí vận hành:

• Chi phí cố định tăng: Ông Bình (chủ quán bún bò khu Nhiêu Lộc) cho biết giá thuê mặt bằng, nhân công và thuế vẫn tiếp tục tăng, triệt tiêu phần lợi ích từ việc giảm giá xăng.
• Độ trễ của nguyên liệu: Ông Tăng Chiêu Quân (chủ thương hiệu bánh mì) phân tích rằng trong khi rau củ giảm, thì giá thịt và bao bì vẫn ở mức cao, khiến việc giảm giá bán trở nên rủi ro.
• Tâm lý rủi ro: Sức mua thị trường chưa hồi phục hoàn toàn khiến các chủ quán e ngại việc thay đổi giá liên tục, dễ gây nhiễu loạn khách hàng.

Phân tích chuyên sâu: Xăng dầu chỉ là một phần của bài toán chi phí

Để hiểu rõ hơn về nghịch lý này, bà Lý Kim Chi, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Thực phẩm TPHCM, nhận định rằng xăng dầu dù quan trọng nhưng chỉ chiếm một phần trong cơ cấu chi phí của doanh nghiệp thực phẩm.

Theo bà Chi, các yếu tố chi phối lớn hơn bao gồm: nông thủy sản, bao bì và nguyên liệu nhập khẩu. Những mặt hàng này có biến động mạnh và mức tăng trước đó cao hơn nhiều so với chi phí nhiên liệu. Do đó, phần tiết giảm được từ giá xăng hiện nay chủ yếu được các chủ quán dùng để bù đắp cho những khoản lỗ hoặc chi phí tăng cao trước đó, thay vì giảm giá trực tiếp cho người tiêu dùng.

Góc nhìn chuyên gia: Trong ngắn hạn, mặt bằng giá dịch vụ ăn uống có xu hướng ổn định hơn là giảm sâu. Việc xăng dầu đi xuống đóng vai trò là “phanh hãm”, ngăn chặn đà tăng giá tiếp theo hơn là tạo ra một đợt giảm giá diện rộng. Để giá món ăn thực sự giảm, cần có sự hồi phục mạnh mẽ về sức mua và sự ổn định dài hạn của toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm.

Bạn nghĩ sao về việc các quán ăn không giảm giá khi nguyên liệu hạ nhiệt? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn ở phần bình luận hoặc gửi câu chuyện về mức giá tại khu vực bạn sống để chúng tôi cùng phân tích!

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Tại sao giá xăng và rau củ giảm mà giá quán ăn không giảm theo?Vì chi phí nhiên liệu chỉ là một phần nhỏ. Các chi phí khác như thuê mặt bằng, nhân công, bao bì và một số nguyên liệu chính vẫn ở mức cao hoặc tiếp tục tăng.

Những mặt hàng thực phẩm nào hiện đang có giá giảm sâu tại TPHCM?Các loại rau củ quả (rau má, cà chua, dưa leo…) và đặc biệt là trứng gia cầm (giảm 15-20% tại trại) đang có mức giá rất rẻ.

Giá món ăn tại các quán bình dân có khả năng giảm trong thời gian tới không?Theo chuyên gia, giá có xu hướng ổn định hơn là giảm sâu. Sự sụt giảm của xăng dầu giúp kìm hãm đà tăng giá hơn là thúc đẩy việc giảm giá bán lẻ.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao giá xăng và rau củ giảm mà giá quán ăn không giảm theo?

Vì chi phí nhiên liệu chỉ là một phần nhỏ. Các chi phí khác như thuê mặt bằng, nhân công, bao bì và một số nguyên liệu chính vẫn ở mức cao hoặc tiếp tục tăng.

Những mặt hàng thực phẩm nào hiện đang có giá giảm sâu tại TPHCM?

Các loại rau củ quả (rau má, cà chua, dưa leo…) và đặc biệt là trứng gia cầm (giảm 15-20% tại trại) đang có mức giá rất rẻ.

Giá món ăn tại các quán bình dân có khả năng giảm trong thời gian tới không?

Theo chuyên gia, giá có xu hướng ổn định hơn là giảm sâu. Sự sụt giảm của xăng dầu giúp kìm hãm đà tăng giá hơn là thúc đẩy việc giảm giá bán lẻ.