Vinaconex (VCG) thay Chủ tịch HĐQT: Sự trở lại của 'ông chủ' thực sự?

Việc thay đổi nhân sự cấp cao tại Vinaconex (VCG) với sự bổ nhiệm ông Nguyễn Xuân Đông làm Chủ tịch HĐQT cho thấy những chuyển dịch chiến lược trong quản trị doanh nghiệp.

Sự xáo trộn ở cấp điều hành cao nhất tại Tổng CTCP Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam (Vinaconex - Mã: VCG) một lần nữa trở thành tâm điểm chú ý của giới đầu tư. Theo thông báo mới nhất, HĐQT doanh nghiệp này đã thông qua việc ông Trần Đình Tuấn từ nhiệm chức Chủ tịch HĐQT. Thay thế vào vị trí này là ông Nguyễn Xuân Đông, chính thức điều hành nhiệm kỳ 2022-2027 kể từ ngày 05/05.

Biến động thượng tầng: Khi vị trí điều hành và quản trị hoán đổi

Điểm đáng chú ý là cuộc thay đổi này diễn ra trong một chuỗi biến động nhân sự dồn dập. Chỉ một tuần trước đó, vào ngày ²⁸⁄₀₄, ông Nguyễn Xuân Đông đã được miễn nhiệm chức Tổng Giám đốc. Đồng thời, ông Phạm Thái Dương (sinh năm 1972) – nguyên Phó Tổng Giám đốc kiêm Giám đốc Ban Quản lý dự án 1 – được bổ nhiệm giữ ghế Tổng Giám đốc kiêm người đại diện theo pháp luật với nhiệm kỳ 5 năm.

Nhìn lại lộ trình của ông Trần Đình Tuấn, vị cựu Chủ tịch này chỉ mới đảm nhiệm vai trò cao nhất từ ngày ¹³⁄₀₂ sau một thời gian làm Phó Tổng Giám đốc từ năm 2022. Việc rời ghế Chủ tịch sau chưa đầy 3 tháng cho thấy một sự điều chỉnh nhanh chóng và quyết liệt trong bộ máy lãnh đạo của VCG.

Hệ sinh thái Pacific Holdings và quyền lực thực tế tại VCG

Để hiểu rõ lý do đằng sau sự trở lại của ông Nguyễn Xuân Đông, cần nhìn vào cấu trúc sở hữu của Vinaconex. Tân Chủ tịch không phải là một gương mặt xa lạ; ông từng giữ chức Tổng Giám đốc từ cuối năm 2018 và là thành viên HĐQT từ đầu năm 2019.

Quan trọng hơn, ông Đông là cổ đông sáng lập kiêm Thành viên HĐQT của CTCP Đầu tư Pacific Holdings – đơn vị hiện nắm giữ 45,14% vốn tại VCG. Pacific Holdings được thành lập tháng ¹¹⁄₂₀₂₁ với vốn điều lệ 7,1 ngàn tỷ đồng và chính thức trở thành công ty mẹ của VCG vào tháng ²⁄₂₀₂₂ sau khi thâu tóm hơn 277,8 triệu cổ phiếu từ Công ty TNHH An Quý Hưng.

Đáng chú ý, 99,92% vốn của Pacific Holdings thuộc về An Quý Hưng, doanh nghiệp do ông Nguyễn Xuân Tùng (con trai ông Nguyễn Xuân Đông) làm người đại diện pháp luật. Điều này cho thấy sự kiểm soát chặt chẽ của gia đình ông Đông đối với định hướng phát triển của Vinaconex.

Áp lực thanh lọc bộ máy sau những sai phạm pháp lý

Việc tái cơ cấu nhân sự không chỉ đơn thuần là thay đổi vị trí, mà còn là hệ quả của những biến cố pháp lý nghiêm trọng. Tại ĐHĐCĐ thường niên 2026, VCG đã miễn nhiệm ông Nguyễn Hữu Tới (nguyên Chủ tịch HĐQT kiêm Phó Tổng Giám đốc) và ông Dương Văn Mậu (Thành viên HĐQT kiêm Phó Tổng Giám đốc). Cả hai lãnh đạo này đều đã bị Cơ quan Cảnh sát điều tra (Bộ Công an) khởi tố, bắt tạm giam để điều tra về hành vi vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

Trong bối cảnh đó, việc đưa một nhân sự dày dặn kinh nghiệm và có quyền sở hữu lớn như ông Nguyễn Xuân Đông lên nắm quyền cao nhất được xem là bước đi nhằm ổn định tâm lý cổ đông và siết chặt kỷ cương quản trị.

Sức khỏe tài chính 2026: Tăng trưởng ngắn hạn nhưng thận trọng dài hạn

Về mặt con số, Vinaconex đang cho thấy những tín hiệu trái ngược giữa thực tế đạt được và kế hoạch đề ra. Trong quý ¹⁄₂₀₂₆, doanh nghiệp ghi nhận kết quả khởi đầu ấn tượng:

• Doanh thu thuần: Đạt hơn 3.424 tỷ đồng, tăng 32% so với cùng kỳ.
• Lợi nhuận ròng: Đạt hơn 353 tỷ đồng, tăng trưởng đột phá 176%.

Tuy nhiên, mục tiêu cho cả năm 2026 lại được xây dựng theo hướng cực kỳ thận trọng. VCG dự kiến tổng doanh thu đạt hơn 15,4 ngàn tỷ đồng (giảm 22%) và lãi sau thuế đạt 1.037 tỷ đồng (giảm mạnh 73% so với năm trước). Tính đến hết quý 1, doanh nghiệp đã hoàn thành lần lượt 24% kế hoạch doanh thu và 36% kế hoạch lợi nhuận.

Góc nhìn chuyên gia: Bài học về quản trị rủi ro doanh nghiệp

Việc thay đổi Chủ tịch HĐQT tại một doanh nghiệp xây dựng đầu tàu như Vinaconex trong bối cảnh có lãnh đạo bị khởi tố là một tín hiệu cho thấy rủi ro tuân thủ (compliance risk) trong đấu thầu xây dựng tại Việt Nam hiện nay là rất lớn. Việc đưa người đại diện của cổ đông lớn nhất lên trực tiếp điều hành cho thấy xu hướng “quản trị tập trung” để giảm thiểu sai sót và tăng tốc độ ra quyết định.

Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là liệu sự thay đổi nhân sự này có đủ để Vinaconex vượt qua giai đoạn sụt giảm mục tiêu lợi nhuận năm 2026 hay không? Liệu chiến lược thận trọng hiện tại là bước lùi để tiến, hay là phản ánh sự khó khăn thực sự của thị trường xây dựng hạ tầng?

Bạn đánh giá thế nào về khả năng xoay chuyển tình thế của Vinaconex dưới thời tân Chủ tịch Nguyễn Xuân Đông? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn ở phần bình luận hoặc theo dõi các phân tích chuyên sâu về mã VCG tại chuyên mục Doanh nghiệp của chúng tôi.